Projekt Park Zachodni

Rybniczanie, a w szczególności mieszkańcy Maroka-Nowin poprzez udział i głosowanie w budżecie obywatelskim pokazali jednoznacznie, że zależy im na rozwoju terenów rekreacyjnych w dzielnicy. Czas się zjednoczyć i odpowiedzieć na potrzeby mieszkańców!

Odwiedzając w słoneczne dni park nad Nacyną trudno znaleźć przestrzeń do odpoczynku i rekreacji dla siebie. Pobliskie parkingi wypełnione są samochodami, większość ławek jest obleganych, na placu zabaw zajęte wszystkie huśtawki, boisko całe zajęte. To pokazuje, jak bardzo mieszkańcom potrzebna jest dzisiaj zielona strefa, a ta, którą dziś dysponujemy jest za mała na nasze potrzeby.

Z drugiej strony, pobliskie osiedle Nowiny, jedna z najliczniejszych pod względem liczby mieszkańców części Rybnika nie posiada żadnego terenu zielonego, gdzie mieszkańcy mogliby spędzać swój wolny czas na powietrzu. Geneza problemu jest dosyć złożona. Zaniedbana dziś infrastruktura sportowa jest efektem braku zainteresowania ze strony władz spółdzielni, która w większości jest zarządcą tego mienia. Kolejnym problemem jest przyzwolenie władz miasta na budowę sklepów wielkopowierzchniowych, zamiast zapewnienie mieszkańcom dostępu do atrakcyjnych terenów wypoczynkowych.

Z problemem próbuje sobie radzić Rada Dzielnicy. Z jej inicjatywy w dzielnicy w okolicy ul. Góreckiego została zbudowana siłownia na wolnym powietrzu, place zabaw dla dzieci, tor dla rolkarzy, czy wybiegu dla psów. To jasny sygnał dla władz miasta, że należy we właściwy sposób zagospodarować tereny rozciągające się od obwodnicy przy ul. Góreckiego przez tereny leśne aż do granicy z Zebrzydowicami. To sygnał od mieszkańców, którego nie powinno się bagatelizować.

Analiza problemu i rozwiązanie: Park Zachodni

Maroko-Nowiny to najliczniejsza pod względem liczby mieszkańców dzielnica Rybnika, która przez lata była postrzegana jako noclegownia miasta. Jednocześnie mieszkańcy w głosowaniu na Budżet Obywatelski pokazują, że dostęp do infrastruktury rekreacyjno-sportowej jest dla nich niezwykle ważny. Wpisuje się to w ogólnoświatowy trend na zdrowy styl życia. Dziś najpopularniejsze sporty to bieganie, nordic-walking czy jazda na rowerze. Dlaczego więc nie umożliwić mieszkańcom dostępu do wygodnej, nowoczesnej i profesjonalnej infrastruktury, odpowiadającej na ich dzisiejsze potrzeby?

Analizując potrzeby mieszkańców dzielnicy i obserwując ich zachowania chcielibyśmy zaproponować koncepcję utworzenia Parku Zachodniego, łączącego funkcje rekreacyjno-sportowe, wypoczynkowe oraz komunikacyjne.

Nasza propozycja odpowiadałaby na potrzeby poszczególnych grup mieszkańców Rybnika, w szczególności:

  • rodzin z dziećmi
  • biegaczy
  • miłośników nordic-walking
  • rowerzystów
  • narciarzy biegowych
  • seniorów
  • miłośników przyrody
  • osób niepełnosprawnych
  • osób lubiących spędzać czas na łonie natury

Infrastruktura rowerowo-narciarska

Sezon wakacyjny to czas, kiedy mieszkańcy dzielnicy wykorzystują leśne trakty do wycieczek rowerowych, aby lasem dostać się w okolice Rybnickiego Zalewu czy też dalej do Rud. Istnieje więc potrzeba, aby zainwestować w infrastrukturę rowerową, która umożliwiłaby komfortowe poruszanie się na tej trasie i zachęciła kolejne pokolenia.
Nasz pomysł zakłada przede wszystkim budowę drogi rowerowej prowadzącej od okolic ronda Solidarności (obok stacji Shell) aż do ul. Krzywej w Zebrzydowicach. Dziś przez te tereny przebiega czarny szlak rowerowy i to po jego śladzie chcielibyśmy wybudować drogę rowerową z prawdziwego zdarzenia. 
Droga wykonana zostałaby w dwóch technologiach:

  • asfaltowej - w miejscu istniejących utwardzonych nawierzchni
  • ekologicznej - przebiegającej przez las i nie zaburzającej leśnego ekosystemu

Wybudowana droga zimą mogłaby pełnić również funkcję trasy biegowej dla narciarzy, więc byłaby to inwestycja, którą wykorzystywalibyśmy przez cały rok. Droga rowerowa umożliwiłby również komfortowe dotarcie do centrum mieszkańcom północnych części Zebrzydowic czy dalej położonych Jejkowic.

Zależy nam na tym, aby budowa drogi była jak najmniej uciążliwa dla mieszkańców lasu, dlatego nasz pomysł nie zakłada wycinania żadnych drzew, czy wylewania asfaltu w środku lasu.

Idealnym rozwiązaniem byłoby połączenie drogi rowerowej z istniejącą infrastrukturą. Jesteśmy zwolennikami projektowania uniwersalnego, co oznacza że nie chcemy poprzez budowę dróg rowerowych ograniczać ruchu samochodowego czy pieszego. Dlatego optujemy za wytyczeniem pasu dla rowerzystów na chodniku, który jest wystarczająco szeroki wzdłuż ulicy Budowlanych od Dworca KM aż do ronda Solidarności połączyłoby nowy Park Zachodni z istniejącym Parkiem tematycznym nad Nacyną. Przy okazji nowa droga rowerowa umożliwiłaby bezpieczne dotarcie rowerami miejskimi Geovelo ze stacji przy pawilonie Wandy do punktu przesiadkowego przy Dworcu, bulwarów nad Nacyną czy nawet do centrum miasta.

Kolejną alternatywną scieżką dojazdu do parku byłaby wytyczona droga rowerowa z części chodnika od ronda Solidarności w kierunku ulicy Raciborskiej (wzdłuż ul. Budowlanych) aż do Ronda Lievin. Tam łączyłaby się z istniejącą, nową drogą rowerową w kierunku Raciborza.

Orientacyjny koszt budowy ekologicznej drogi rowerowej: ? zł
Orientacyjny koszt budowy asfaltowej drogi rowerowej: 45 000,00 zł
Możliwe źródła finansowania: Miasto Rybnik

Infrastruktura biegowa i nordic-walking

Nasz pomysł zakłada ułożenie tartanowej bieżni dla biegaczy na wzór wyspy Margaret w Budapeszcie. Bieganie to dziś jeden z najpopularniejszych sportów, którego uprawianie nie wymaga dużych nakładów finansowych. Biegać może każdy bez względu na zasobność portfela, a osoby uprawiające ten sport potwierdzą, że nie ma niczego przyjemniejszego niż bieg po terenach zielonych.

Jednak ryzyko doznania kontuzji na wystających korzeniach jest spore i można je łatwo wyeliminować przez budowę bieżni. Chcielibyśmy również, aby cała pętla była dodatkowo oświetlona (podobnie jak rybnickie bulwary), by dostęp do tej infrastruktury był możliwy przez cały rok. Zależałoby nam również na tym, aby cały teren parku był w miarę możliwości oświetlony, co podniosłoby również poziom bezpieczeństwa.

Aby oddzielić ruch samochodowy od terenów rekreacyjno-przyrodniczych, chcielibyśmy wykonać tak zwane zielone ekrany, czyli płoty z rzadkiej siatki, po której rosły by pnącza. Byłaby to naturalna bariera chroniąca chociaż w niewielkim stopniu od uciążliwości przebiegającej obok obwodnicy.

Budowa takiego zielonego ekranu wiązałaby się z dodatkowymi nasadzeniami roślin, głównie krzewów i pnączy. Ekran pozwoliłby również podnieść poziom bezpieczeństwa dzieci bawiących się na tak zwanej tyrolce odgradzając bawiące się dzieci od drogi i zapobiegając ich ucieczce w kierunku samochodów.

W naszym regionie nie ma jeszcze takiej trasy biegowej, więc z pewnością mogłaby to być atrakcja przyciągająca biegaczy z ościennych miejscowości.

Orientacyjny koszt budowy pętli tartanowej wariant dłuższy:
Szacunkowy koszt wykupu gruntów prywatnych: 2 400 000,00 zł
Orientacyjny koszt budowy pętli tartanowej wariant krótszy:
Możliwe źródła finansowania: Ministerstwo Sportu i Turystyki, Miasto Rybnik - Budżet Obywatelski

Infrastruktura dla rodzin z dziećmi

Niestety małe dzieci, które korzystają jeszcze z wózka czasem trudno zabrać na wycieczkę do lasu. Dodatkowo, jeśli jesteśmy z odległych dzielnic jesteśmy skazani na samochód. Dlatego nasza koncepcja zakłada uporządkowanie terenu parkingu i jego wybrukowanie. Na parkingu wyznaczone byłyby specjalne miejsca parkingowe dla rodzin z dziećmi oraz dla osób niepełnosprawnych.

Dodatkowo nasza koncepcja zakłada wybrukowanie chodników na terenie parku wzdłuż asfaltowej drogi rowerowej oraz wokół parku. Zapewni to możliwość skorzystania z parku osobom poruszającym się na wózku oraz rodzinom z dziećmi, które korzystają jeszcze z wózka. Wzdłuż chodnika dodatkowo rozplanowane byłyby ławeczki miejskie, na których starsze dzieci czy seniorzy mogliby odpocząć.

Atrakcją dla starszych dzieci byłaby również leśna ścieżka dydaktyczna, zbudowana wokół trasy rowerowej. Dzieci mogłyby tu zapoznać się z bogactwem flory i fauny. Ścieżka przebiegałaby również wzdłuż stawu, więc byłoby to z pewnością ciekawe urozmaicenie dla głodnych wiedzy dzieciaków.

Cała ścieżka dydaktyczna mogłaby również posłużyć jako miejsce do prowadzenia żywych lekcji biologii i przyrody, gdyby w jej pobliżu powstała wiata, w której schronienie przed słońcem czy deszczem mogłaby znaleźć cała klasa. Wiata byłaby również wyposażona w miejsce biwakowe, gdzie odwiedzający park mieliby możliwość urządzenia ogniska.

Orientacyjny koszt budowy wiaty i miejsca biwakowego: 100 000,00 zł
Orientacyjny koszt budowy parkingu: 
Możliwe źródła finansowania: Lasy Państwowe, WFOŚiGW

Budowanie świadomego i odpowiedzialnego ekospołeczeństwa

Ścieżka dydaktyczna przez las to znakomita forma promocji przyrody. Buduje wśród najmłodszych poczucie współodpowiedzialności za przyrodę i uczy jak o nią dbać. W naszym mieście zmagającym się z problemem smogu to niezwykle istotne. Ale już wkrótce to najmłodsi, nasze dzieci, mogą zostać promotorami walki o czyste powietrze w Rybniku, jeśli tylko damy im możliwość poznania lasu i uświadomimy jak niezwykle cenny jest on dla naszego otoczenia.

Zaszczepienie i krzewienie od najmłodszych lat idei ochrony środowiska naturalnego powinno bezpośrednio wpłynąć na poprawę otaczającego nas środowiska naturalnego, w tym m.in. powietrza.

Wytyczenie ścieżki oraz ustawienie tablic informacyjnych nie wiąże się z ingerencją w istniejący ekosystem lasu. Nie ma potrzeby modyfikacji istniejących traktów leśnych, nie wiąże się z wycinką jakichkolwiek drzew. Tematyka, której poświęcone mogłyby być poszczególne tablice to:

  • wpływ smogu na las i rola lasu w oczyszczaniu powietrza
  • segregacja odpadów (problem na pobliskim osiedlu Nowiny)
  • mieszkańcy lasu (dzikie zwierzęta)
  • hodowla ryb (ścieżka przebiega obok stawu hodowlanego)
Orientacyjny koszt tablic wraz z montażem: 15 000,00 zł
Możliwe źródła finansowania: Lasy Państwowe, WFOŚiGW, Greenpeace

Promocja Cysterskich Kompozycji Krajobrazowych

Niewiele mieszkańców ma świadomość, że praktycznie na wyciągnięcie ręki znajduje się brama do Cysterskich Kompozycji Krajobrazowych, znajdujących się na terenie naszego miasta. Warto również zadbać o odpowiednią promocje całego tego niezwykle cennego kompleksu leśnego. Interaktywny kiosk znajdujący się na terenie Parku zasilany energią solarną w przystępny sposób opowiadał by o dziejach parku krajobrazowego wraz z jego historią oraz słynnym pożarem, który miał miejsce w latach '90 ubiegłego wieku.

Integracja mieszkańców Nowin i Zebrzydowic

Oprócz walorów użytkowych Parku Zachodniego trzeba wymienić również walory społeczne i komunikacyjne. Dzisiaj mieszkańców Nowin oraz Zebrzydowic dzieli las i tory kolejowe, a nie łączy w zasadzie nic. Utworzenie parku wraz z infrastrukturą rowerowo-pieszą wpłynęłoby pozytywnie na integrację mieszkańców oraz jednocześnie otworzyło możliwość dojazdu w stronę centrum dla mieszkańców Zebrzydowic korzystających z roweru w celach komunikacyjnych. Na dodatkową promocję tej formy transportu mogłaby wpłynąć lokalizacja rowerów miejskich Geovelo na skraju lasu w Zebrzydowicach.